Dzieła literackie Tom 8 Edycja krytyczna Dla szczęścia, Złote runo, Goście, Matka, Śnieg

Dramat jest walką życia indywidualnego z kategoriami zewnętrznymi, tak zw. Fatum: panteistyczna zewnętrzność grecka – pieniądz – przesądy społeczne (pierwsze dramaty Ibsena), żądza panowania – chciwość sławy itd. Prawie cały stary dramat obraca się w obrębie tych kategorii. Nowy dramat polega na walce indywiduum ze sobą samym, tj. z kategoriami psychicznymi, które w stosunku do najgłębiej ukrytych źródeł indywidualnych, stanowiących rdzeń jaźni w obrębie samego indywiduum, tak się mają do niego, jak zewnętrzność do wewnętrzności. S. Przybyszewski, O dramacie i scenie, 1905